Logo’s. Met dat ik hier nu straatkaarten van Canadese steden aan het bestuderen ben, valt me op dat een bibliotheek in de legende steevast met een open boek wordt aangegeven. Zijn bibliotheken boeken?

De Commissaresse dacht, tijd voor een speurtocht, laat ik op zoek gaan naar logo’s van bibliotheken en uitdokteren waarvoor die precies symbool staan.

De Vlaamse openbare bibliotheken hebben net een nieuw logo, even het oude (links) ernaast:

Een goede detective moet in staat zijn om beeldinformatie correct te interpreteren, maar bij dat nieuwe logo van het VCOB liep het al mis.
Ik had er de contouren van een perkamentrol in gezien, of zo je wil, van een (averechts) opengeklapt boek.

De juiste uitleg blijkt:
“Het beeldmerk heeft een vierkante vorm, symbool voor de neutraliteit. Door de puntjes linksboven en rechtsonder lijkt het op een tekstballon die dialoog en tweerichtingsverkeer suggereert.”

Ok.

Ik denk dat het komt doordat bijna elke bib met haar logo refereert naar gedrukt materiaal.

(vlnr: Zuid-Oost-Vlaamse bibliotheken, Zomergem, Kortrijk, Denderleeuw, Eeklo)

Ook Grobbendonk/Bouwel ‘doet’ in boeken, maar het is wel een schoontje.
In Londerzeel weerklinkt muziek, doch de eerste prijs is wat mij betreft voor Gavere. ‘t Moet dat kopje koffie zijn…

Waar alles wat in vorige post stond, goed was voor een punt, som ik nu even de antwoorden op die volgens mij niet zo 2.0 zijn, die niet zo draaien om ‘inbreng van de gebruiker’ zoals in de vraag werd vermeld.

Eerst de FMM:

- het concept wiki gelijkstellen met Wikipedia
- social bookmarking verwarren met tagging
- folksonomy verwarren met taxonomy
- RSS feed verwarren met RSS reader

Verder kun je niet alles wat lovenswaardige dienstverlening is, zomaar het predikaat 2.0 opplakken:

- internet aanbieden op publiekspc’s
- MSN aanbieden op publiekspc’s
- OPAC raadpleegbaar maken via internet
(mooi pleonasme, maar dat verdient helaas geen punten)
- online reserveren voorzien
- online verlengen voorzien
- IBL
- een nieuwsbrief uitgeven
- in de catalogus de korte inhoud van de boeken opnemen
- digitale uitleen van elektronische werken voor tablet PC
- zelfuitleenbalies
- elektronische databanken aanbieden
(ook een pleonasme?)
- de opstelling en ontsluiting meer vraaggestuurd en intuïtief maken
(ZIZO en Delphi)
- organiseren van een online vraag- en antwoorddienst
(al@din en Question Point software)

Zoals dat in het leven gaat, laat niet alles zich eenduidig beoordelen.
Ik heb meer dan eens van het blad opgekeken.
Gelukkig maar dat je in dit leven ook met halve puntjes werken kan.

Nog een paar doordenkers:

- voor open source software alternatieven kiezen
(de cursist vermeldt hier – terecht – dat de geest van open source – kennis delen en expertise uitwisselen – helemaal past in Bib 2.0)
- Vlacc vervangen door Open Vlacc
- voor website overschakelen op een content management systeem
- een elektronische leeromgeving gebruiken

Iemand die zijn of haar antwoorden hier (of daar) niet terugvindt?

Op een van mijn examens heb ik volgende vraag gesteld:

Er is Web 2.0 en er is Bibliotheek 2.0.
Bibliotheek 2.0 staat – naar analogie met Web 2.0 – voor inbreng van de gebruiker.
Beschrijf vier manieren waarop een bibliotheek met behulp van de huidige technologie van 1.0 naar 2.0 kan gaan.

Toegegeven, Bibliotheek 2.0 is zo wel heel summier omschreven, maar liever geen examen waarbij de vragen langer zijn dan de antwoorden.

Ik heb de resultaten (van nu in juni – 14 cursisten – en ook die van januari – 21 cursisten) eens geanalyseerd.
In het beste geval had ik 35 x 4 = 140 ‘manieren’ te lezen gekregen.
Het waren er minder, maar wel meer goeie dan ‘slechte’.

De top 10 der antwoorden:

1. Attenderen via RSS
2. Bibliotheekblog
3. Tagging / Folksonomy
4. Wiki
(iemand wou de catalogus als wiki om gebruikers records te laten verbeteren – slim!)
5. Gebruikers eigen (open) content laten aanleveren
(bv. foto’s, gesproken of neergeschreven verhalen / gedichten, …)
6. Gebruikers commentaren / scores aan materialen laten toevoegen
(iemand wou daar de collectieontwikkeling op baseren)
7. Een forum aan de website koppelen
(een gouwe ouwe, had ik die wel goed mogen rekenen?)
8. Foto’s / filmpjes over activiteiten op Flickr / YouTube plaatsen
9. Podcasts / vodcasts
10. Instant Messaging

Worden telkens maar door één iemand genoemd:

- webpolls voor aankopen of afvoeren (webpolls, 2.0 avant la lettre!)
- aankoopsuggesties via het web (ook een ouwe, maar wel 2.0, niet?)
- verwijzingen à la ‘Mensen die dit lazen, lazen ook…’
- een del.icio.us account voor de bib
- bibliotheekcatalogus linken aan LibraryThing for Libraries
- bibliotheekcatalogus linken aan Amazon.com

De mooiste antwoorden bevinden zich ook in die onderste regionen:

Iemand wil de podcasts van BoekenCast.be en Iedereen leest koppelen aan items in de bibliotheekcatalogus.
Iemand wil gebruikers virtuele communities laten vormen rond diverse beleidsthema’s.
Iemand wil op de linkenpagina van de bib zeker verwijzen naar webservices als Google Docs & Spreadsheets.

Interessant is dat vele cursisten bij hun ‘manieren’ een kanttekening maken: “voor zover het (technisch) mogelijk is”.

Weldra op deze blog: de antwoorden die niet werden goedgekeurd.

Als ik op reis ga, stap ik terplekke graag een bibliotheek binnen.

Mijn eerste keer was toen ik de Greater Cairo Library bezocht.
Daar had ik het wel snel verkorven.
Eerst nam ik – zonder het te vragen – foto’s van een vrouw tussen de boekenrekken.
Daarna – tijdens het onderhoud met de directeur – vertelde ik leukweg dat wij op het werk (Universiteit Gent) Aleph als bibliotheeksoftware gebruikten: “It is a very good system, it is from Israel!”

Plezant is dat je meestal erg gastvrij ontvangen wordt, als je vertelt dat je lesgeeft in een bibliotheekschool.

De voorbije kerstvakantie resulteerde dat in Havana in een rondleiding door de IT verantwoordelijke van de Biblioteca Publica Ruben Martinez Villena. Ze liet hun thesaurus zien, hun Dewey classificatie, hun Winisis. Mijn tolk had het niet makkelijk om al dat Spaanse vakjargon voor me vertaald te krijgen. Op Cuba zijn de meeste bibliotheken trouwens in parels van gebouwen gehuisvest, dus deed mijn tolk in de Biblioteca Publica Sancti Spiritus ook dienst als fotograaf (meer foto’s op Smetty’s flickr):

Komende zomer staat Canada op het programma. Mijn tolk/fotograaf en ik landen op geen 200 km van Seattle, dus is het heel verleidelijk om naar daar te rijden en een blik te werpen op Rem Koolhaas’ eclectische ontwerp van de Public Library.
Maar we hebben besloten het te houden bij de Techno Tuesdays in Vancouver Public Library.
Of kan iemand ons alsnog van Seattle overtuigen?

Tijdens mijn optreden heb ik het bibliotheekpersoneel ook gevraagd:

Wat zou je in je bib met een weblog kunnen/willen aanvangen?

Enkele reacties:

“We hebben toch al een website?”

“De mensen kijken nog geeneens naar onze website, wat zouden ze dan in onze blog geïnteresseerd zijn?”

“We hebben toch al een nieuwsbrief?”

Het was dus het moment om blogs eens tegenover ‘gewone’ websites, forums en nieuwsbrieven te plaatsen, al kunnen ze natuurlijk ook allemaal vredig naast en met elkaar leven.

Dat de periodiciteit bij nieuwsbrieven (bv. eenmaal per maand) een nadeel is, daarover was iedereen het eens.

Dat interactie via de website of nieuwsbrief moeilijker ligt, daarvan was dan weer niet iedereen overtuigd:
“De mensen kunnen ons toch altijd mailen?”

Dat velen niet graag hun e-mailadres ‘afgeven’ voor een nieuwsbrief en dat het een voordeel is dat dat voor blogs niet hoeft, ontlokte deze reacties:

“Inderdaad, bij inschrijving geven de mensen ook niet graag hun e-mailadres af. Maar als je dan zegt dat het is om hen ervan te kunnen verwittigen dat ze boete hebben staan, dan willen ze het wél.”

“Wij hebben – zonder voorafgaandelijk verzoek – alle e-mailadressen uit het systeem gehaald en daar sturen we nu onze nieuwsbrief naar. Veel beheer komt daar dus niet bij kijken. Mensen kunnen zich desgewenst wel uitschrijven.”

Dat dat mag, wist ik niet, maar het kan, dat weet ik nu.

Bestaat er een goed (Nederlandstalig) artikel dat netjes de verschillen tussen website, weblog, forum en nieuwsbrief (gedrukt en digitaal) opsomt, daarbij de voor- en nadelen van deze media, graag met bibliotheken in het achterhoofd? Ik kon er niet meteen een opsporen.

De ‘beste’ uitleg vind ik voorlopig in artikels van commercanten en marketeers zoals bv. visie op nieuwsbrieven van Sitan Development en een post over bedrijfsmatig webloggen van so many thoughts.

Kent iemand iets beters?

Wat plezant is aan het vertellen van een verhaal, is dat je dan ook je toehoorders kan afluisteren.

Een vraag die ik het aanwezige bibliotheekpersoneel tijdens mijn optreden in de bijscholing Digitaal Inlichtingenwerk gesteld heb:

Welke weblogs lees je en hoe doe je dat dan?

4 op de 12 hadden ooit al wel eens naar een blog gekeken, hoewel ik uit de antwoorden niet altijd kon opmaken of het wel degelijk om een weblog ging dan wel om een ‘gewone’ website.

Eentje volgt de blog van een journaliste in Argentinië, dit door telkens opnieuw naar vrtnieuws.net te surfen en dan enkele keren door te klikken tot ze bij de betreffende blog komt.

Een ander leest de lifelog van haar neef, die ze aan de favorieten van haar webbrowser heeft toegevoegd.

Er was nog iemand die elektronisch op de hoogte blijft van wat een neef op wereldreis uitspookt, dit door in het update mailtje dat die neef geregeld stuurt telkens de link naar zijn blog te volgen.

Tot slot had iemand ooit de fotoblog van Michiel Hendryckx bekeken. Dat ging zo: ik schreef me in voor de nieuwsbrief van De Standaard die ik vervolgens dagelijks per e-mail ontving, daarin stond dan telkens een link naar die fotoblog en daar klikte ik dan op.

RSS: niemand.
Biblioblogs of andere ‘professioneel’ gerichte blogs: niemand.

Niet dat deze twaalf niet geïnteresseerd waren.
Integendeel, na een beetje uitleg vroeg iemand spontaan waar ze een overzicht kon vinden van Vlaamse biblioblogs.

Mja, ik heb mijn speurtocht eens overgedaan.
Hoeveel blogs moeten er zijn om van een overzicht te mogen spreken?

Een maand geleden kreeg ik de vraag om in een bijscholing Digitaal Inlichtingenwerk “gedurende een uurtje of zo een uitleg te komen doen van hoe je op het idee gekomen bent, hoe je ermee begonnen bent, wat je aanpak is etc.”

Dus zet de Commissaresse haar hoedje op en betreedt het spreekgestoelte voor een verhaal.

Eerst leg ik uit wat weblogs zijn, en meer specifiek biblioblogs, daarbij welk doel ze kunnen dienen:

Ik heb het ook over de geneugten en perikelen van het bloggen:

Maar hoe moet ik dat nu illustreren?
Ik heb nog nooit ambetanterikken in mijn comments gehad!

Kan iemand even stoorzender spelen?