Sporen gewist in 04/11

Bibliotheek Vlaanderen

18/04/11

Onderstaande column verscheen in META nummer 2011/2.

Wist u dat, als bibliotheken ‘s avonds sluiten, ze veranderen in therapeutische centra? Zo volg ik in de gesloten bibliotheek van Deinze een behandeling voor mensen die willen schrijven. Op een avond moesten we iets neerpennen over eigenheid. Vanop mijn design zitbal keek ik in het rond: een psychedelisch plafond, rood eighties meubilair, een geplekte tapis-plain uit een tijd waarin roken nog mocht.

Wat bibliotheekinrichting betreft, kom je doorheen het Vlaamse land mooie staaltjes van eigenheid tegen. Het gebouw zet de bibliotheek op de kaart, zoals dat heet. Opent er ergens een nieuwe bibliotheek, dan gaat dit met veel ophef gepaard: een feest van een week, inclusief flashmob als het even kan, alles rijkelijk gedocumenteerd op Picasa en YouTube.

Zou achter dit uiterlijke vertoon een gemis kunnen schuilen? Onderstrepen bibliotheken hun eigenheid tegenwoordig via een gefacelifte façade, omdat hen verder geen autonomie meer rest? Anno 2011 hebben openbare bibliotheken hetzelfde logo van A tot Z, elk een catalogus bij de provincie, een gemeenschappelijke zoekomgeving, een gelijkaardige collectie via MedioEurope en allemaal een Facebook volgens eenzelfde inspiratiegids. Iedereen hanteert dezelfde instrumenten, verzameld op dezelfde studiedagen en elkeen luistert naar dezelfde tips, opgestoken tijdens dezelfde roadshows. Is het woord huisstijl stilaan een anachronisme? Wil een bibliotheek tegenwoordig opvallen, dan moet het wel met monumentale glaspartijen, ook al betekent dit dat het personeel ‘s zomers een bikini aan moet.

Er valt uiteraard wat voor gezamenlijkheid te zeggen. U weet iets niet? Centraal brengt raad. U heeft geen tijd? Centraal helpt u vooruit. Daarnaast heeft eigenheid een prijs, en met belastinggeld kunt u beter niet sollen. Eenheid maakt u transparant. Tenslotte is een bibliotheek voor de gebruiker een bibliotheek. Die ligt niet wakker van de allerindividueelste expressie van uw allerindividueelste emotie.

Niets tegen het idee van een Bibliotheek Vlaanderen, maar let toch op voor die identiteitscrisis. Voor u het weet, moet u na de werkuren ook in therapie. Koester uw verschijning. Wees trots op die design zitballen, het eigenzinnige kostuum van uw floorwalkers, de gekke poëzie op de muren van uw luisterlounge, en laat dat eigen unieke geplekte tapis-plain vooral liggen.