Boekadviessites: waar is de bibliotheek?
In de bibliotheek 2.0 discussie ligt de nadruk meestal op de bibliotheek als aanbieder of gateopener. Zij moet heden een innovatieve toegang realiseren tot de collecties. Zij moet in deze 2.0 tijden een aangepaste digitale omgeving voor haar publiek ontwikkelen.
De Commissaresses tenen gaan daar een beetje van krullen en ik zal het hier nu eens ietwat zwart-wit stellen: niet de bibliotheek moet linken naar anderen, maar anderen moeten linken naar de bibliotheek.
Moet de klemtoon niet meer verschuiven naar toegankelijk zijn, naar zichzelf aanbieden? Is het (nog) aan de bibliotheek om een intelligente zoekomgeving te ontwikkelen? Moeten wij (nog) zorgen voor informatie, educatie, exploratie en – nu ook – interactie? Moeten wij (nog) investeren in zulke voorzieningen? Wordt dat niet even goed en alreeds door anderen gedaan? Hebben we daar eigenlijk de expertise en middelen wel voor?
Zo peinsde ik wat in zwart en wit tot mijn gedachten dwaalden naar boekadviessites. Hoe zou het daar zitten met de aanwezigheid van de bibliotheek?
Is dat geen unieke bibliotheek 2.0 kans? Iemand zoekt een titel van een goed boek, vindt en kan meteen zien of het boek beschikbaar is in de lokale bibliotheek, het desgewenst reserveren.
Ik heb vijf leessuggestiesites onder de loep genomen.
De eerste is Bibliotheek.nl Roman Advies:
“Met de Roman Advies machine kunt u aanbevelingen voor boeken of auteurs opvragen, gebaseerd op de leenhistorie van bibliotheek gebruikers.”
Een mooi 2.0 initiatief uit de sector, maar waar is de link met de bibliotheekcatalogus? Nergens.
Verder heb je Boekenzoeker.org, een project van Stichting Lezen Nederland, Stichting Lezen Vlaanderen en de Nederlandse Taalunie, gericht op kinderen en jongeren.
Op de informatiepagina voor volwassenen worden leerkrachten, ouders en bibliotheekmederwerkers aangesproken, maar bij de geadviseerde boeken nergens een verwijzing naar de bibliotheek.
Nog een site met boekentips is Iedereen Leest, ook ontwikkeld door Stichting Lezen Vlaanderen:
“Je kan boeken zoeken uit verschillende categorieën maar we hebben ook een boek dat past bij elke stemming van het moment.”
Een boek dat past bij mijn bibliotheekpas hebben ze echter niet.
Gaat het er anders aan toe bij de Angelsaksen?
Er is het commerciële What Should I Read Next:
“Enter a book you like and the site will analyse our database of real readers’ favourite books (over 20,000 and growing) to suggest what you could read next.”
Eens kijken wat ik laatst gelezen heb, dat was Spoetnik Liefde (Sputnik Sweetheart) van Huraki Murakami. De site suggereert me Amrita van Banana Yoshimoto.
Ja, die Banana wil ik wel eens pellen, en zie, ik kan doorklikken naar Amazon UK of Amazon US. Dat is fijn.
Tot slot zocht ik leestips bij whichbook.net:
“Whichbook gives readers an enjoyable and intuitive way to find books to match their mood.”
Let vooral op het borrow knopje. Dáár is de bibliotheek!
Als je op het knopje klikt, kun je kiezen waar (in Groot-Brittannië) je woont en zo kom je dan op de juiste plaats in de bibliotheekcatalogus terecht. Even je kaartnummer en PIN code opgeven en het boek wordt voor je gereserveerd.
Geïntegreerd zoeken in verschillende databanken, dat is voor mij een beetje Web 2.0, bibliotheken die hun indexen aanbieden, en dan bedoel ik assertief zichzelf aanbieden aan andere sectoren, zodat die anderen de bibliotheek kunnen promoten, zulke partnerships, dat is voor mij helemaal bibliotheek 2.0.
24/04/07 om 8:44
“Gebaseerd op de leenhistorie van de bibliotheekgebruiker.” Is dat niet een klein beetje een inbreuk op de privacy, ook al gebeurt het voor de rest naamloos?
Nu ja, de meeste openbare bibliotheken drukken gewoon de naam van de ontlener af op het uitleenbriefje (of hoe noem je zo’n ding?) en dat is eigenlijk nog een grótere inbreuk op de privacy…
25/04/07 om 14:35
@ Denis: een inbreuk op de privacy? Ik dacht van niet. Het blijft natuurlijk altijd een kwestie van vertrouwen, maar wat dat betreft stel ik meer vertrouwen in de bibliotheek als in bedrijven als Amazon. En inderdaad, zoals je zelf ook zegt, wat privacy betreft hebben bibliotheken misschien wel eerder andere problemen op te lossen.
bibliotheek.nl Roman Advies is dan nog een algemene dienst. Maar ook in de locale bibliotheeksystemen zijn er op dat gebied heel wat “recommendation”-mogelijkheden die op dit moment onbenut blijven. Het systeem van de OB waarvan ik lid ben houdt sowieso nog maar sinds een jaar of wat een uitleenhistoriek bij, laat staan dat er al nuttige diensten aan gekoppeld zijn genre “lezers die dit boek lazen, lazen ook …”
27/04/07 om 21:59
[...] « Boekadviessites: waar is de bibliotheek? [...]
18/06/10 om 13:21
Mooi gezegd. Zelf geloof ik al een tijd dat een bibliotheekcatalogus op het internet niet als startinterface voor het browsen/etaleren hoeft uitgebouwd te worden. En dat de bibliotheekcollectie op het web uit de catalogusbox moet komen
Elke website met lees- luister- of kijktips kan een perfecte toeleiding en etalage op de bibliotheekcollectie zijn.
Voor het zoeken kan dit gelijk welke zoekmachine zijn als die slim omgaat met titel- en locatiegebaseerde data.
Binnen de bibliotheek kan het wel een must zijn de eigen collectie digitaal doorbladerbaar te maken zoals bv. bij Cabrio. Het gericht zoeken in de collectie binnen de bibliotheek gebeurt bij voorkeur op een dataset die overeenkomt met de diensten binnen de bibliotheek. Binnen de bibliotheek renderen investeringen op een eigen start-interface wel nog.
Wat het web betreft gebeurt op de boekenbankwebsite nu al wat jij suggereert, kijk maar naar het knopje “in de bib” -> http://www.boekenbank.be/boekenbank-web/boekenbank/public/title/detail?isbn=9789045006574
Jammer is dat daar vele bibliotheken niet zichtbaar zijn. Met het project Bibliotheekportalen staan een aantal ontwikkelingen in de steigers die het bezit van meer bibliotheken “inplugbaar” maakt op gelijk welke boeken-, film-, muziek-, tv-, … website.
Een voorsmaakje van hoe dit er zou uitzien met de Boekenzoeker zie je in deze screenshot: http://www.flickr.com/photos/bibnet/4711053153/
Maar ook voor dit soort ontwikkelingen zijn intelligente koppelingen en investeringen nodig. Eenvoud aan de publieke kant gaat niet altijd samen met eenvoud achter de schermen.
18/06/10 om 16:26
Interessante invalshoek en terecht pleidooi. Wat dienstverlenende organisaties betreft is er nog werk aan de winkel. Hoe je commerciële bedrijven kunt overtuigen om dit te doen is een ander paar mouwen. Zij zullen liever verkopen dan doorlinken. Ik ga wel akkoord dat we (met een zwaar woord) moeten lobbyen om bij andere partijen aan te dringen naar verwijzingen naar de bib. In dat kader wil ik alle bibliotheken oproepen om het onontgonnen terrein van wachtzalen in te palmen. Recent spendeerde ik daar heel wat tijd en een gescheurde en gedateerde Dag Allemaal is allesbehalve aantrekkelijk. Nog iets verder? Waarom er geen schermpje installeren met promotie voor de bib en overal leuke kortverhalen met een grote BIB-sticker op?